کابلستانِ درد

سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالهای نوکه میلهء گلِ سرخِ مزار میرفتیم، در هوتل بخدی اتاق میگرفتیم و فردایش روضه را در دریای چشمان میریختیم و در اشراقِ از جنسِ خیال و آرزو غرق میشدیم…جندهء مولا را که بالا میکردندِ دلِ ما میطپید و دعای بزبان نامده روی سنگفرشِ روضه میپیچید…چقدر دعا بود، چقدر آرزو بود و چقدر ما، مابودیم. بینِ ما کسی نبود، ما خدای خود را داشتیم و دنیای خود را. مثلِ آن کبوتر های روضه بودیم: بیخیال و رونده بر رواقِ هستی.؛ مزارِ خود را داشتیم و اشراقِ خود را. میخواندند:
روز نوروز است، یاران جنده بالا میشود
از کرامات سخی جان کور بینا می شود
آسمانِ ما آبی بود و شبِ نوروز را، مادر سبزی میپخت و دسترخوانِ ما همه را گرد میکرد…شاید تا ۱۲ شب بیدار نمیبودیم، نوروزِ ما فردایش آغاز میشد و ما کبوتر میشدیم از جنسِ پرواز…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که ما به میلهء سخی میرفتیم…کارتهء سخی جوش داشت و زیارتِ سخی جشنگاه بود. لباسهای نو بود و سبزه بود مردمان به کوه میبرامدند..از .آن بالا ها کابل چه زیبا بود و از ما بود. آن سنگ هم همانجا بود، همان سنگی که میگفتند خرقهء حضرت محمد را روی آن گذاشته بودند…میگویند آن خرقه را از فیض آباد به کندهار میبردند، بین راه حاملان باین مقام رسیدند و فرمانِ آرام باش دادند. میگویند دلِ سنگ تابِ آن خرقه را نیاورده و درز برداشته است…میگفتند که اگر گناهکاری از بینِ آن سنگ بگذرد، آنجا گیر میکند. آنجا مقامِ گناهکاران نبود…ما از آن سنگ میگذشتیم و گناهکار نبودیم، سنگ ما را راه میداد و دلِ ما میخواست کبوتر باشیم از جنسِ پرواز…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که ما به میلهء خواجه صفا میرفتیم و میلهء ارغوان… دامانی کوه خواجه صفا و شیر دروازه را سفر میکردیم، به چشمه سار سرد و با طراوت دست میشستیم و گرد از رخسار میربودیم و میگفتیم:
ز کوی تو ره رفته سوی بهـشت
گوارنده جوی تو، جوی بهشـت
میگفتند از قرنها باینطرف، کابلیان به خواجه صفا میآیند…شاه شان میآید، گدایشان میآید. شورنخود و حلوای سوهانک میخوردیم و ارغوان وار زندگی را طعنه میزدیم…ما کوه بودیم، ما صفا بودیم ما ارغوان بودیم..میرفتند بند میبستند میرفتیم دوستی میبستیم؛ میرفتند بیضه میشکستنند و تخمِ رنگی میبردند، میرفتیم درد میشکستیم و عشق میبردیم. ما پرواز داشتیم ودلِ ما میخواست کبوتر باشیم از جنسِ پرواز…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که ما هفت سین میگذاشتیم و شمع میگذاشتیم و فالِ حافظ میدیدیم…هفت سین ما رنگ و حلاوتی داشت. سبزه میگذاشتیم تا سبز باشیم، سنبل بود و خوشبویی بود، سیب- میوه ء بهشتی، سنجد- محرک عشق و پایبازی، سمنک بود و سیر بود آن داروی تندرستی؛ سپند بود تا چشمِ بد را دور نگاه دارد…این هفت چقدر مقدس بود، هفت اقلیم عشق را میگشتیم ونعره سر میدادیم که در و لایتِ عشق، کسی را تابِ هفت حرفِ مانیست…ما سبز بودیم ، سیب بودیم ودر بهشت بودیم…سرِ پرواز داشتیم، میخواستیم کبوتر باشیم…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که ما سحرگاه بر میخواستیم تا کاسه یی هفت میوهء تر شده نوش کنیم…چه طراوتی داشت، چه سرد و صمیمی بود و مادر با چه محبت آنرا تهیه دیده بود…کیفی داشت و ما آنرا تا آخر سر میکشیدیم وآسمان به همهء آن عشق که نصیبِ ما شده بود غبطه میخورد…و ما اما در زمین نبودیم، پرواز داشتیم…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که ما به تماشای بزکشی میرفتیم…سالِ نو ما با تاختن و پرواز آغاز میگشت…با شیههء اسپِ نجیب و با چاپ اندازانِ شهرِ عشق و فریاد. دنیا در دایرهء حلال خلاصه میشد و در تاختِ رخش…چه تاختی داشتیم و زمینِ زیرِ پا از غرورِ زیاد گریه میکرد. ما سوارکارانِ فصلِ شگوفه و بهار بودیم و درازنای دشت، خانهء چشمانِ ما را تنگی میکرد…سبزه و خاک جز به تسلا و بوسه سر بلند نمیکرد و بزکشی جز به سلامِ دوست، به غنادی رو نمیکرد…ما چاپ اندازانِ ملکوتِ پرواز بودیم، اسپهای ما بال داشتند…
سالها از آن سالِ نو ها میگذرد…سالِ نو که سمنک میانداختند و شب از شورِ آواز و خنده میشکست…آن آتش و جوانه های گندم. نرمه ها که سبز میشدند، ریزه میشدند تا سمنک شوند. شیرینی آن حلاوتِ باران را ماند و مستی شیدایان را… و آن شب نشینی و آن آواز زنانِ شب شکنِ حریمِ ماه و ستاره:
سمنک در جوش ما کبچه زنیم
دیگران در خواب ما دبچه زنیم
سمنک نذرِ بهار است
میلهء شب زنده دار است
این خوشی سالِ یکبار است
سالِ دیگر یا نصیب
یا نصیب میگفتند تا سالِ نو بهتر نصیب گردد…چیزی از عشق و صفا کم نداشتیم و بهار از فرطِ پاکی سبز میشد، شگوفه میداد و ما مستانه آغوشی داشتیم برای بهار و درخت و سیب…و بهار میآمد ما را بوسه میداد و سمنکِ سحرگاهی طعمِ صمیمیت میداد و بوی صفا داشت. شب را شکسته بودند و طلوع با حسودی خمیازه میکشید و ما چهارمغزِ سمنک شکسته بودیم…آفتاب بالا میآمد و ما بالا بودیم و کبوتر وار پرواز داشتیم و سالِ نو را فریاد میکردیم: های دوست سالِ نو مبارک!..

زمستانِ سالهای سرد و ناپیدایی نان بود. من و کابلیان دمِ نانوایی صف بسته بودیم…آن چند تا نان نصیبِ کی میشد؟ صبحِ زود بود و آفتاب از دیدارِ خدا برنگشته بود. آن ایرانی هم آمد و آخرِ صف ایستاد. همسایه های منزلِ بالایی گفته بودند:
- پناهنده است…از ایران آمده!
برای آنها و فلسطینی های پناهنده، منازلِ مرفه یی داده بودند…هیچکسی زبان بر پرخاش نگشوده بود، حتا آنهاییکه بالای برف میخفتند. آن ایرانی را از آخرِ صف کشیدند و آوردندش دم “دخل” نانوایی. به نانوا گفتند:
- نوبتِ ما را به او بده!
ایرانی پس، پس رفت:
- نه بخدا…!
همسایه ها گفتند:
- هزاران هموطنِ ما در ایران است شما او را پناه داده اید، ما نمیتوانیم به تو نان بدهیم؟ نان را بگیر!
نانِ خشک روی دستانِ ایرانی ماند. هیچکس زبان به پرخاش نگشوده بود، حتا آنهاییکه از بالای برف آمده بودند. او به همه نظر انداخت با نگاه هاییکه سپاس را از درونِ نهفته ها نقب میزد:
- شرمنده…عزیزانم شرمنده ام…
***
از طریقِ سایتِ دوستم مامون با نگاشته های “آلوچه خانوم” آشنا شدم و این عکس را هم همانجا یافتم که در یکی از مستراح های یک کارگاهء ساختمانی خارج از تهران گرفته شده بود و با داستانی که قلب را در پنجه های صمیمیت و عینیت میفشرد…در بخشِ تبصره هایش وطندارانِ ایرانی نویسنده ، نوشته بودند:
- شرمنده…بخدا شرمنده ام!

ابر ها پایین آمده بودند
سرک پر از آهی تو بود.
همسایه چایش را نوشیده بود
و ما مرگ را از چشمانِ کودکان
جارو میکردیم
کسی رفته بود آسمان را
از خواب بیدار کند.
در شهر کس، کسی را نمیدید
ابر ها پایین آمده بودند.